Waaruit bestaat je borst?

Als we aan onze borsten denken, denken we meestal aan de buitenkant. Aan vorm, grootte en misschien aan hoe ze veranderen tijdens je cyclus. Maar onder die huid gebeurt veel meer. Een borst is namelijk geen simpel stukje weefsel. Het is een bijzonder samenspel van melkklieren, melkkanaaltjes, vetweefsel, bindweefsel, bloedvaten, lymfevaten en zenuwen. En hoe beter je weet hoe je borsten zijn opgebouwd, hoe beter je ook begrijpt wat je voelt wanneer je ze zelf onderzoekt.

Een borst bestaat uit verschillende soorten weefsel

Iedere borst is anders. De verhouding tussen de verschillende soorten weefsel verschilt van vrouw tot vrouw én verandert gedurende je leven. Een jonge borst bevat over het algemeen meer klier- en bindweefsel. Naarmate je ouder wordt, verandert die verhouding vaak en neemt het aandeel vetweefsel toe. Maar er bestaat geen ‘perfecte’ borst. Jouw borsten zijn gewoon zoals ze bij jou horen.

De melkklieren: kleine fabriekjes

Diep in de borst zitten de melkklieren, ook wel lobuli genoemd. Je kunt ze een beetje vergelijken met kleine trosjes. Ze zijn verantwoordelijk voor het maken van moedermelk wanneer een vrouw borstvoeding geeft. De melkklieren zijn verbonden met kleine kanaaltjes.

De melkkanalen: de weg naar de tepel

De melkkanalen, of ducti, voeren de melk vanuit de melkklieren richting de tepel. Vanuit de vele kleine kanaaltjes ontstaat uiteindelijk een netwerk van grotere kanaaltjes die uitkomen bij de tepel. Ook wanneer je geen borstvoeding geeft, zijn deze structuren gewoon onderdeel van je borst.

Vetweefsel: zacht en veranderlijk

Een groot deel van de borst kan uit vetweefsel bestaan. Vetweefsel geeft je borsten voor een belangrijk deel hun vorm en zachtheid. De hoeveelheid vetweefsel kan veranderen. Bijvoorbeeld wanneer je aankomt of afvalt, maar ook onder invloed van hormonen en het ouder worden. Dat betekent dat je borsten in de loop van je leven kunnen veranderen zonder dat daar iets mis mee hoeft te zijn.

Bindweefsel: het steunnetwerk

Tussen en rondom de verschillende onderdelen van je borst zit bindweefsel. Je kunt het zien als een soort steunnetwerk dat alles bij elkaar houdt. Het bindweefsel draagt bij aan de stevigheid en vorm van de borst. De verhouding tussen klierweefsel, bindweefsel en vetweefsel bepaalt voor een groot deel hoe je borst eruitziet én hoe deze aanvoelt.

Bloedvaten: voeding en zuurstof

Ook je borsten hebben natuurlijk bloedvaten. Via de bloedvaten worden zuurstof en voedingsstoffen aangevoerd en afvalstoffen weer afgevoerd. Het vaatnetwerk loopt door het borstweefsel heen en voorziet alle verschillende structuren van wat ze nodig hebben.

En dan is er nog het lymfestelsel

Dit is misschien wel een van de meest interessante onderdelen van de borst. Door je borst lopen lymfevaten. Deze voeren lymfevocht af en maken onderdeel uit van je immuunsysteem. Een groot deel van de lymfeafvoer van de borst loopt richting de lymfeklieren in de oksel. Daarom worden de oksels ook meegenomen wanneer een arts of onderzoeker naar de borstgezondheid kijkt. Je lymfestelsel is voortdurend bezig met het afvoeren van vocht en het ondersteunen van je afweer.

De tepel en tepelhof

Aan de voorkant van de borst vinden we natuurlijk de tepel. Daar komen de melkkanalen samen. Rondom de tepel ligt de tepelhof, het donkerder gekleurde gebied. In de tepelhof zitten kleine kliertjes die onder andere helpen om de huid soepel en beschermd te houden. De tepel bevat bovendien veel zenuwuiteinden. Daardoor kan de gevoeligheid van de tepels behoorlijk verschillen van vrouw tot vrouw en veranderen onder invloed van hormonen.

Onder de borst ligt een spier

De borst zelf is geen spier. Onder het borstweefsel ligt de grote borstspier, de pectoralis major. De borst ligt als het ware vóór deze spier. Wanneer je je borstspieren aanspant, kun je daardoor soms voelen dat de structuur onder je borst verandert. Dat betekent niet dat het borstweefsel zelf een spier is.

Waarom is het eigenlijk fijn om dit te weten?

Omdat je borsten niet iedere dag hetzelfde aanvoelen. Tijdens je menstruatiecyclus kunnen hormonen ervoor zorgen dat je borsten voller, gespannener of gevoeliger zijn. Ook zwangerschap, borstvoeding, gewichtsschommelingen en de overgang kunnen de borsten veranderen. Dat is allemaal onderdeel van het leven van een vrouwenlichaam. Maar juist daarom is het waardevol om je eigen borsten te leren kennen. Niet om iedere verandering meteen spannend te vinden. Wel om te weten wat voor jou normaal is.

Je borsten leren kennen

Wanneer je regelmatig aandacht besteedt aan je borsten, raak je vertrouwd met hoe ze voelen. Je ontdekt misschien dat de ene borst iets anders aanvoelt dan de andere. Dat bepaalde plekken wat bobbeliger zijn. Of dat je borsten op bepaalde momenten in je cyclus gevoeliger zijn. Dat kan allemaal normaal zijn.

Maar merk je een nieuwe verandering die niet weggaat, bijvoorbeeld een knobbeltje, verdikking, verandering van de huid of tepel, of vocht uit de tepel? Neem dan contact op met je huisarts. Je hoeft zelf niet te bepalen wat een verandering betekent.

Voelen is geen diagnose. Het is een manier om je lichaam beter te leren kennen. En misschien is dat wel de mooiste reden om iets meer te weten over de anatomie van je borsten. Want hoe beter je je lichaam kent, hoe eerder je merkt wanneer iets voor jou anders is.

Ken je borsten. Voel je borsten. En luister naar je lichaam.